Winnica Golesz

Północne odmiany winorośli



W chłodniejszych rejonach świata (np. w USA, Kanadzie, krajach nadbałtyckich czy Rosji) prowadzone są próby uprawy winorośli w celu pozyskiwania winogron nie tylko konsumpcyjnych, ale i do wyrobu wina. Wykorzystywane są tam w uprawie odporne na mróz krzyżówki winorośli europejskiej (Vitis vinifera) z innymi gatunkami winorośli, np. z winoroślą lisią (Vitis labrusca), amurską (V. amurensis), nadbrzeżną (V. riparia), skalną (V. rupestris), letnią (V. aestivalis), Berlandiera (V. beriandieri), gołębią (V. cinerea), itp.


Frontenac
Frontenac

Wytrzymałość na mróz

Podwyższona wytrzymałość krzewów na mróz nie idzie, niestety, w parze z lepszą jakością owoców, a zwłaszcza wina. Z reguły, im odporniejsza odmiana, tym jakość wina gorsza.

Abudance
Abundance
Wysoką wytrzymałością charakteryzują się na przykład mieszańce z udziałem gatunku V. labrusca. Owoce tych odmian mają jednak nieprzyjemny, przechodzący do wina, tzw. lisi aromat i posmak owoców. Dlatego też niektóre starsze mieszańce z przeważającym udziałem gatunku winorośli lisiej są nawet w produkcji winiarskiej prawnie zakazane.
W celu poprawy jakości wina przy zachowaniu wysokiej wytrzymałości odmiany na mróz, zaczęto w pracach hodowlanych wykorzystywać inne gatunki winorośli, np.: V. amurensis, V. riparia, czy V. rupestris. Zaprezentowane poniżej odmiany są właśnie efektem takich prac.
Szczególnie duże osiągnięcia w hodowli nowych odpornych na mróz odmian winorośli odniósł, zmarły w 2004 roku, legendarny hodowca amerykański Elmer Swenson. Właśnie znana i ceniona w naszym kraju odmiana 'Swenson Red' (syn. 'Elmer') jest jedną z pierwszych przez niego wyhodowanych. Odmiany te są od kilku lat testowane również w Polsce i w przyszłości mogą okazać się bardzo przydatne do uprawy w rejonach, w których zbyt często występują mroźne zimy.
W chłodniejszych rejonach uprawy winorośli, oprócz odmian amerykańskich, wykorzystuje się wiele innych, wyhodowanych w Rosji, na Ukrainie, Łotwie i w Estonii, m.in.: Varajane Sinine, Hasansky Sladky (Kazan Early), Zilga, Skujins 675 (Moskowskij Ustojcziwyj), Jubilejnyj Novgoroda, Veldze, Sukribe. Niektóre z nich są w znacznym stopniu odporne na przemarzanie, a zarazem dają wino całkiem dobrej jakości.

Najciekawsze odmiany amerykańskie

La Crescent
La Crescent
Abundance (Buffalo x Baco Noir) - wyhodowana w NY SAES Geneva. Odporność na mróz bardzo wysoka (do -35°C), a na choroby grzybowe średnio wysoka. Granatowe owoce dojrzewają pod koniec września. Wino dobrej jakości, o intensywnie czerwonej barwie i średnio wysokiej zawartości tanin.
DM 8521-1 jest krzyżówką o skomplikowanym pochodzeniu, z przeważającym udziałem gatunków V. riparia i V. vinifera. Odmianę wyhodował David MacGregor. Krzewy mają ekstremalnie wysoką wytrzymałość na mróz (do -40°C). Na choroby grzybowe są wystarczająco odporne. Drobne, ciemne owoce dojrzewają średnio wcześnie. Wino o dużej zawartości tanin i czerwonego barwnika.
E.S. 10-18-30 to jedna z wielu selekcji Elmera Swensona o ekstremalnie wysokiej odporności na przemarzanie (do -40°C). Owoce niewielkie, jasnozielone, podobne w wielkości do owoców odmiany Leon Millot, dojrzewają wcześnie. Wino o neutralnym charakterze, bez nieprzyjemnego aromatu czy posmaku. Ze względu na słabszy wzrost zaleca się szczepić krzewy tej selekcji na silnie rosnącej podkładce E.S. 15-53.
Frontenac (Riparia 89 x Landot 4511) to odmiana już dość dobrze znana w USA, otrzymana przez hodowców z Uniwersytetu Minnesota. Wytrzymuje mrozy do -35°C. Grona ma średniej wielkości do prawie dużych, średnio zwarte lub luźne. Jagody średniej wielkości niebieskoczarne. Pora dojrzewania owoców jest średnio późna - przypada na początek października. Wino dobrej jakości, o wiśniowym posmaku, podwyższonej kwasowości, intensywnie czerwonej barwie i umiarkowanej zawartości tanin.
Kay Gray (Minnesota 64 x Golden Muscat x Onaka) to jedna z wielu odmian Elmera Swensona. Krzewy wytrzymują mrozy do -35°C, są również w wysokim stopniu odporne na choroby. Grona średniej wielkości lub małe, jagody żółtozielone, kuliste, o przeciętnej masie 3,5 g. Pora dojrzewania owoców wczesna. Wino o neutralnym charakterze, bez wyraźnego aromatu.
La Crescent (St. Pepin x E.S. 6-8-25) to odmiana otrzymana przez hodowców z Uniwersytetu Minnesota, powstała ze skrzyżowania dwóch selekcji Elmera Swensona. Jedna z kilku odmian najbardziej obiecujących w polskim klimacie. Krzewy wytrzymują mrozy do -35°C. Odporność na choroby grzybowe średnio wysoka. Średniej wielkości, jasne owoce dojrzewają wcześnie i gromadzą dużo cukru. Wino dobrej jakości, o przyjemnym morelowym aromacie.
Frontenac Gris
Frontenac Gris
Prairie Star (E.S. 2-7-13 x E.S. 2-8-1) - kolejna bardzo interesująca odmiana hodowli Elmera Swensona. Odporność krzewów na przemarzanie bardzo wysoka (do -35°C), na choroby grzybowe także duża. Średniej wielkości jasne owoce dojrzewają średnio wcześnie, zazwyczaj w trzeciej dekadzie września, zawierają około 20% cukru. Wino o neutralnym charakterze, ale bez nieprzyjemnego "lisiego" posmaku.
Sabrevois (E.S. 283 x E.S. 193) to odmiana otrzymana przez Elmera Swensona z przeznaczeniem owoców na czerwone wino. Krzewy wytrzymują mrozy do -35°C. Drobne, ciemne owoce dojrzewają średnio wcześnie, zawierają 18-20% cukru. Wino o lekkim, owocowym charakterze i ciemnoczerwonym zabarwieniu, z niezbyt wysoką zawartością tanin.
St. Croix to siostrzana odmiana poprzedniej, pochodzi ze skrzyżowania tych samych odmian, co Sabrevois. Ma nieco mniejszą niż ona odporność na przemarzanie (do -32°C). Niewielkie ciemne owoce dojrzewają średnio wcześnie i mają mniej czerwonego barwnika niż owoce odmiany Sabrevois. Wino jasnoczerwone, o aromacie tytoniu, zbliżone nieco do Marechal Foch.
St. Pepin (E.S. 114 x Seyval Blanc) to jedna z najlepszych odmian Elmera Swensona nadających się na białe wino. Krzewy wytrzymują mrozy do -30°C, na choroby grzybowe są średnio odporne. Jasne, średniej wielkości owoce dojrzewają średnio wcześnie osiągając zawartość około 20% cukru i 1% kwasów organicznych. Wino aromatyczne, dobrej jakości.

Wytrzymałe na mróz odmiany winiarskie (tłustą czcionką wyróżniono odmiany znane już w Polsce)

Odmiana
Pora dojrzewania
Barwa owoców
Barwa wina
Jakość wina (pozytywne cechy)
Odporność na choroby
Mrozowy- trzymałość*
Abundance
średnio wczesna
granatowa
czerwona
dobra (barwnik taniny)
średnia
-35°C VI
Adalmiina
średnio wczesna
żółta
jasna
średnia
wysoka
-35°C VI
Aurora
wczesna
różowożółta
jasna
średnia
wysoka
-28°C IV
Cascade
wczesna
granatowa
jasnoczerwona
średnia
wysoka
-28°C IV
DM 8521-1
średnio wczesna
granatowa
czerwona
średnia (barwnik taniny)
wysoka
-40°C VI
E.S. 4-7-25
wczesna
granatowa
różowa
średnia
wysoka
-30°C V
E.S. 5-3-89
średnio późna
żółtozielona
jasna
dobra (aromat muszkatowy)
wysoka
-35°C VI
E.S. 8-2-43
średnio wczesna
żółtozielona
jasna
dobra (aromat muszkatowy)
wysoka
-30°C V
E.S. 10-18-30
wczesna
jasnożółta
jasna
średnia
wysoka
-40°C VI
Frontenac
średnio późna
granatowa
ciemnoczerwona
dobra (barwnik, ekstrakt)
wysoka
-35°C VI
Frontenac Gris
średnio późna
granatowa
jasna
dobra (ekstrakt)
wysoka
-35°C VI
Heridan
średnio późna
granatowa
ciemnoczerwona
dobra (barwnik)
bardzo wysoka
-35°C V
Kay Gray
wczesna
jasnożółta
jasna
średnia
bardzo wysoka
-37°C VI
La Crescent
średnio wczesna
żółta
jasna
dobra (aromat)
wysoka
-35°C VI
La Crosse
średnio wczesna
żółtozielona
jasna
średnia
średnia
-30°C V
Leon Millot
średnio wczesna
granatowa
czerwona
średnia
średnia
-28°C IV
Luise Swenson
średnio wczesna
żółtozielona
jasna
średnia
wysoka
-35°C VI
Marechal Foch
średnio wczesna
granatowa
czerwona
dobra
wysoka
-30°C V
Praire Star
średnio wczesna
żółta
jasna
dobra (ekstrakt)
średnia
-35°C VI
Sabrevois
średnio wczesna
granatowa
ciemnoczerwona
średnia (barwnik)
średnia
-35°C VI
St. Croix
średnio wczesna
granatowa
czerwona
średnia
średnia
-32°C V
St. Pepin
średnio wczesna
żółtozielona
jasna
dobra (aromat)
średnia
-30°C V
Swenson Red
średnio wczesna
purpurowa
jasna
średnia**
średnia
-30°C V
Swenson White
późna
żółtozielona
jasna
średnia
średnia
-35°C VI
Troubador
średnio wczesna
granatowa
ciemnoczerwona
średnia (barwnik, taniny)
wysoka
-40°C VI
* - wytrzymałość na mróz wyrażona w sześciostopniowej skali amerykańskiej: I - bardzo wrażliwe, II - wrażliwe, III - średnio wrażliwe, IV - średnio odporne, V - odporne, VI - bardzo odporne
** jakość wina wytrawnego średnia, wina likierowego wysoka

Roman Myśliwiec
Szkółkarstwo nr 5/06

SADZONKI WINOROŚLI
oferta na wiosnę 2017


WINA Z NASZEJ WINNICY
rocznik 2015


ABC zakładania
winnicy


Droga do własnej
winnicy


Ostatnio dodane:
Winiarz z Podkarpacia autorem
nowych odmian winorośli


www.roman-mysliwiec.pl
akademiawina.org
© Winnica Golesz 2016